ÖLÜM KOKUSU: GÖRÜNMEZ KİMYASAL TEHDİTLER ÇEVREMİZDE

Gamze TİTİZ

Paylaş

Paylaş

0 Beğenme

Yorum Yaz

Favorilere Ekle

Kimyasal maddeler; insan yaşamının her alanında karşısına çıkan doğada saf halde bulunan, herhangi bir işlem görerek ortaya çıkan veya atık olarak meydana gelen element, bileşik veya karışımlardır. Kimyasal maddeler çeşitli ve geniş bir kullanım alanına sahiptir. Kimyasal maddeler; sanayi ürünleri, kozmetik, tekstil, temizlik ürünleri, ilaç sanayisi, gıda, boya sanayisi, tarım ilaçları gibi pek çok sektörde karşımıza çıkmaktadır. Günlük yaşamımızda yer alan kimyasal maddelerin insan yaşamını kolaylaştıran olumlu yanları olduğu kadar insan ve doğa yaşamını tehdit eden, olumsuz sonuçlar meydana getiren durumları da mevcuttur [1].

Kimyasal maddeler için tehdit oluşturabilecek ögeler belirlenirken bazı önemli noktalar göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlar; kimyasal maddenin kimyasal bileşimi, fiziksel özellikleri, biriktiği veya lokalize olduğu doku ve organlar, vücuda giriş yolu, maruz kalma süresi, yoğunluğu, sıklığı ve maruz kalan kişinin kimyasal maddeye verdiği reaksiyondur. Sağlığı birçok yönden olumsuz etkileyen kimyasal maddeler maruz kalındığında çeşitli hastalıklar meydana getirdiği gibi sinir sistemine etki ederek ve akciğer kapasitesini azaltarak dikkat ve refleks kaybı ile kazalara da neden olabilmektedir [2].

Kimyasal tehlikeler, insan ve çevre için zararlı kimyasal maddelerin kasten veya kazaen çevreye yayılması ile oluşan tehditleri ifade eder. Kimyasal tehditler genel olarak üç başlık altında toplanabilir [3].

Bunlar;

-Evsel kimyasallar: İnsan yaşamının günlük hayatını kolaylaştıran toksik kimyasallar içeren temizlik, boya malzemeleri vb. ürünlerdir.

–Toksik endüstriyel kimyasallar: Endüstride üretim, taşıma, depolama ve atık yönetim süreçlerinde kullanılan katı, sıvı, gaz haldeki tehlikeli kimyasal maddelerdir.

-Kimyasal Silahlar: Kişileri öldürmek veya yaralamak amacıyla saf dışı hale getirmek, besin kaynak ve stoklarını kontamine ve yok etmek, ekonomik öneme sahip öğeleri işlemez hale getirmek üzere teröre, kaosa ve paniğe sebep olmak amacıyla kullanılan yüksek oranda zehirleme gücüne sahip kimyasal maddelerdir.

İnsan ve çevre sağlığını tehdit edebilecek uygulamaların önüne geçilebilmesi için toplum ve kuruluşlarda çevre bilinci ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmalı, bireylerde farkındalık oluşturulmalıdır. Üretim yapan fabrikalar için arıtma tesisleri kurulmalı, geri dönüşüm alanları oluşturulmalıdır. Kurulan bu sistemlerin işleyişi ve kontrolü belirlenen kuruluşlar tarafından sık sık denetilmeli, gerekli görüldüğü durumlarda cezai yaptırımlar uygulanmalıdır [1].

Kaynakça

1.Titiz G. (2021). KBRN Tehditleri Yönetimine Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri Açısından Bir Değerlendirme: Swot Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, İskenderun Teknik Üniversitesi

2. Karacan, E. (2018). İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde ergonomik koşulların etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(56), 792-798.

3. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/kbrn/kimyasal-tehditler41.